Ndahet nga jeta piktori Kel Kodheli

[Poseidoni]

Ndahet nga jeta piktori Kel Kodheli. Lajmin e dhanë të afërmit e tij, familjarët me të cilët ai jetonte në shtëpinë në rrugën e “Kavajës” deri në orët e paradites së 18 shkurtit. Kodheli pati vdekje natyrale, në moshën 85-vjeçare. U lind në Shkodër në vitin 1920. U formua, në vitin 1938 në shkollën e vizatimit në Tiranë e cila njihej ndryshe shkolla “Odise Paskali”, pati mësues Lasgush Poradecin e Odise Paskalin. Një vit më pas ai dhe të tjerë artistë të ardhshëm u nisën drejt Akademisë së Arteve të Bukura të Romës ku Kodheli bashkë me Zajmin, Stamon studiuan deri në vitin ’43, me mjeshtrin italian Carlo Siviero. Ibrahim Kodra që shpesh do të deklaronte më pas se vinte nga shkolla e Paskalit, ishte me ta. Punimet e shkollës së Kodhelit mbetën në Akademinë e Romës.
Me t’u kthyer në Shqipëri piktori punon për 10 vjet si dizajnër i monedhave në Bankën e Shtetit ku u mobilizua vetëm për tre ditë dhe doli prej andej pas dhjetë vjetësh. Ishte piktori që njihte detajet e holla, imtësitë, kështu që u zgjodh për të bërë klishetë e prerjeve të para të lekut pas Çlirimit. Punonte me roje mbi kokë. Ishte frika e falsifikimit. Nis të japë mësime vizatimi në Lice dhe aty i rikthehet pikturës. Karakteristike në gjithë krijimtarinë e Kodhelit janë trajtimi i motiveve kombëtare dhe të traditës. Kujtojmë vepra si “Vallja e shpatave”, “Shote Galica”, “Bajram Curri”, “Dropullitja”, “Skënderbeu”, “Lahutari”, “Portret shkodraneje”... Ai e anashkaloi temën e përditshmërisë, motivet nga jeta dhe ritmet e klasës punëtore dhe fshatarësisë. Kodheli dhe Abdurrahim Buza ishin nga të paktët që kishin studiuar në Perëndim që sollën përvojën perëndimore dhe që i rezistuan për pak kohë skemës së realizmit socialist, por që tek e fundit do dorëzoheshin. Në fondin e Galerisë Kombëtare të Arteve ruhen 35 vepra të artistit.
Kel Kodheli mbajti qëndrim të prerë ndaj artit të realizmit socialist. “Realizmi socialist nuk e ka dëmtuar artin shqiptar” do thoshte deri para dy vitesh piktori. “S’kanë mundur të më kapin, folklori ishte shpëtimi im. Realizmit socialist i kam shpëtuar falë folklorit. Piktura ime dua që të flasë shqip me gjithë gjuhët e botës.”
Në dhjetor 2005 i atribuohet titulli “Nderi i Kombit” nga Presidenti i Republikës.
Me këtë rast ekspohohet në GKA koleksioni i tij privat dhe një cikël nudosh që i kishte krijuar pas 60 vjetësh, pasi kishte e kishte ndërprerë thuajse përgjithmonë trajtimin e nudos në krijimtarinë e tij.
“Arti modern shkatërroi artin.” Në këtë përfundim kishte arritur Kel Kodheli në moshën 85-vjeçare, pasi kishte realizuar pikturën e fundit në vaj “Takimi i Bajronit me Ali Pashën”. Piktori që adhuronte Rafaelin e Leonardo Da Vinçin, kurrë nuk bëri art modern, sepse sipas tij ishte “rovina del arte”. Për 20 vjet, prej vitit 1953 ai jep mësim në Liceun Artistik në Tiranë. Pas kësaj periudhe kur vazhdon të rezistojë ndaj skemës së real-socit me burimet e akademisë së Romës. Transferohet në shkollën 8-vjeçare “Konferenca e Pezës” deri në vitin ’80 kur del në pension

[Poseidoni]

Lamtumira e piktorit të shquar Kel Kodheli

Piktori shkodran Kodheli ishte një ndër themeluesit e shkollës realiste të pikturës



Të shtunën pasdite u shua nga jeta piktori i mirënjohur i artit viziv shqiptar ,Kel Kodheli ,në moshën 86 vjeçare. Zemra e piktorit të famshëm shkodran pushoi për shkaqe natyrore. Ai vdiq, por emri i tij do mbetet gjithnjë prezent në rrethin e artistëve për kontributin e jashtëzakonshëm që ka dhënë në pikturën realiste shqiptare. Piktura e tij është shumë dimensionale dhe realiste.
Veprat e tij përfshijnë figurat e mëdha historike të kombit tonë; “ Skënderbeu”, “Bajram Curri”, “Shote Galica”,por krahas këtyre figurave të mëdha vepra e tij shquhet edhe për nuanca romantike.Një ndër veprat e tij të shquara dhe shumë të veçanta, gjë që nuk kishte se si të mos prekte shpirtin e artistit shkodran, është “Portret Shkodraneje”. Në fondin e Galerisë Kombëtare të Arteve aktualisht janë rreth 30 vepra ,të cilat janë një pjesë e thesarit të çmuar të kombit tonë. Në nderim të piktorit të njohur Kel Kodheli, i cili ndërroi jetë të Shtunën, në Galerinë Kombëtare të Arteve u zhvilluan homazhe të dielën me pjesëmarrjen e njerëzve të njohur të artit dhe kulturës. Në këto homazhe mori pjesë edhe Kryeministri i Shqipërisë, z.Sali Berisha. Kel Kodheli, ishte një piktor i madh që arriti të ndjekë kohën si artist me një vendosmëri të admirueshme. Miqtë e tij e cilësojnë si një njeri të mrekullueshëm , një qytetar i mbarë Shqipërisë, Kel Kodhelin si "piktori i fundit që mbylli ciklin e artistëve të brezit të vjetër që kanë studiuar në perëndim". Ai ka dhënë vlera të vërteta artistike në artin shqiptar, ndaj dhe kjo është një humbje për të gjithë artin shqiptar. Ndërsa piktori Nestor Jonuzi tha se, "Profesor Kodheli ishte një piktor që mbillte paqe, dashuri dhe mirësi. Përmes stilit të tij të ëmbël dhe të butë ai përcillte edhe artin e tij". Jonuzi thotë se njohjen e parë me piktorin e madh e kisha që në moshën 15 vjeçare ku e kisha profesor dhe si profesor mund të them se të përcillte dashuri dhe ngrohtësi ,gjë për të cilën unë kisha shumë nevojë, pasi vija nga Vlora. Thellë në intuitën time e ndjeja që ai përcillte diçka që nuk ishte prezente në atë kohë. Gjë që më vonë e kuptova më qartë se kishte të bënte me edukatën jashtë çdo lloj agresiviteti dhe që përcillte vetëm mirësi. Kjo është produkt i akademisë së Romës. Fryma perëndimore të akademisë europiane Kodheli e ruajti deri në fund të jetës së tij dhe kjo demonstrohej në karakterin e tij si artist dhe si njeri. Natyra e tij e ëmbël dhe shumë komunikuese më sjëllë në kujtesë(postolatin e famshëm se stili është vetë njeriu) është shumë e thjeshtë të kuptosh elementin paqësor të qetë dhe të ëmbël veprës së tij,por jo deri në velje. Piktorin e madh ,Kol Kodheli ,mund ta cilësoj si mjeshtër të artit realistë me nuancë romantike( elementi romantik është element i qënjësishëm, i nevojshëm dhe i domosdoshëm në çdo vepër të artit) thekson drejtori i Galerisë së arteve Nestor Jonuzi. Ai ka qenë i padukshëm me prezencën e tij fizike ,por i dukshëm me veprën e tij, shton Jonuzi.

Jeta dhe veprimtaria e piktorit Kel Kodheli

Kel Kodheli u lind në Shkodër në vitin 1920. Studimet e larta i kreu në 1943 në Akademinë e Arteve të Bukura të Romës. Punimet e Kodhelit, gjatë periudhës së shkollës, ku ai studioi me mjeshtrin italian Carlo
Siviero, mbetën në Akademinë e Romës. Pasi kthehet në Shqipëri, piktori për 10 vjet punoi si dizenjues i monedhave në Bankën e Shtetit. Më vonë nisi mësimdhënien për vizatim në Liceun Artistik, kohë kur i’u kthye tërësisht pikturës. Karakteristikë e punës dhe krijimtarisë së tij janë trajtimi i motiveve kombëtare. Kodheli i përjashtoi temat që kishin të bënin me tematikën e klasës punëtore dhe fshatarësisë. Veprat më të
njohura të tij janë: "Vallja e shpatave", "Shote Galica", "Bajram Curri", "Dropullitja", "Skënderbeu", "Lahutari", "Portret shkodraneje", etj. Aktualisht në fondin e Galerisë Kombëtare të Arteve ruhen 30 vepra të artistit. Në dhjetor të vitit 2005 Kodhelit i akordohet titulli "Nderi i Kombit"nga Presidenti i Republikës Alfred Moisiu dhe në Galerinë Kombëtare të Artit ekspozohet koleksioni i tij me një cikël nudosh, të krijuara pas 60 vitesh ndërprerje. Në kohët e fundit të jetës së tij, Kodheli realizoi pikturën në
vaj, "Takim i Bajronit me Ali Pashën". Artisti ka qenë promoter i artit të mirfilltë realistë dhe këtë e mbron me fanatizëm në të gjithë krijmtarinë e tij, ai kurrë nuk krijoi art modern, duke cilësuar se ,"Arti modern shkatërroi artin e mirfilltë”.

[Poseidoni]

Kodheli, Shqipëria humb një piktor tjetër të madh

Kel Kodheli, një nga piktorët më të mëdhenj në Shqipëri, u nda
nga jeta në moshën 88-vjeçare vetëm para pak ditësh. Kodheli ishte nga të paktët artistë të brezit të tij që i kishte rezistuar kohës. Kodheli ka pikturuar me mjeshtërinë e fituar në një nga shkollat prestigjioze evropiane, siç është Akademia e Arteve të Bukura të Romës. I lindur në Kodhel të Shkodrës, më 24 dhjetor 1918, vjen në Tiranë bashkë me familjen në moshën 6-vjeçare. Pasi kreu shkollën fillore në vitin 1933, familja e tij insistoi që Keli të studionte në shkollën e mesme teknike të “Harri Fultzit”. Para se të fillonte shkollën dhe gjatë vazhdimit të saj, Kel Kodheli ndiqte në kohën e lirë edhe kurset e vizatimit nën drejtimin e artistëve të njohur për kohën, si Paskali, Poradeci, etj. Ai ka studiuar në shkollën “Harri Fultz”, ku bashkë me të kanë qenë edhe disa emra të njohur të pikturës shqiptare si Kaceli, Strazimiri, Agalliu etj. Pavarësisht dëshirës së babait të tij, Gegë Kodheli, që ai të vazhdonte për inxhinieri, nëna e tij Çile ka këmbëngulur që i biri të merrte rrugën e pikturës. Pasioni i vetë Kelit dhe dëshira e nënës ndikuan që ai të ndiqte studimet për Artet e Bukura në Romë. Keli kthehet në Tiranë në vitin 1943, pasi i kishin kërkuar të modelonte një vulë të bankës shqiptare dhe më pas iu deshën dhjetë vjet që të largohej nga mjediset e saj. Pas Luftës Nacionalçlirimtare ai mori pjesë në ekspozitën e organizuar në 17 prill 1945, me portretin “Gruaja me të zeza”, që për arsye të motivacionit politik, u titullua më pas “Nëna e dëshmorit”, megjithëse ky portret, të tregon më tepër një grua që i ka vdekur burri. Dha për 20 vjet mësim në Lice dhe pikërisht në fund të aktivitetit të tij pedagogjik, atë e transferojnë në një shkollë tetëvjeçare, ku ai punoi derisa doli në pension. Galeria Kombëtare e Arteve, ruan në fondin e tij 30 piktura të Kel Kodhelit, nga të cilat 12 janë kompozime dhe 11 janë portrete. Para dy vjetëve, Kel Kodheli është dekoruar nga presidenti Alfred Moisiu me titullin “Nderi i Kombit”.